Czytałaś „Plastusiowy pamiętnik”? Pamiętasz piórnikowe przygody takich sprzętów, jak kałamarz czy stalówki? Dziś z tych narzędzi korzystają już tylko fani tradycyjnej kaligrafii chociaż jeszcze 50 lat temu w polskich szkołach powszechna była nauka pięknego pisania. Z biegiem lat zaczęło się to zmieniać i gdy ja rozpoczęłam swoją edukację (początek lat 90) program szkoły podstawowej nie uwzględniał już takiego przedmiotu. Oczywiście każdy kraj ma swoją podstawę programową i pamiętam jak w tym samym czasie w Szwajcarii, w szkole do której chodziłam, uczniowie klasy trzeciej obligatoryjnie rozpoczynali naukę kaligrafowania wiecznym piórem.

Początek lat 90 to dla mnie czasy komputera Comodore oraz kwadratowych dyskietek. Niewiele osób posiadało swój komputer, a jeśli już go miało, to przeważnie po to by grać w gry. W dzisiejszych czasach zdominowanych przez postęp technologiczny komputer ma prawie każdy. Niektórzy mają ich nawet kilka: prywatny, służbowy i smartfon, nie zapominajmy bowiem, że funkcjonalność dzisiejszych telefonów uczynłai z nich małe, przenośne komputery.

Idąc z duchem czasu Finlandia zdecydowała się w 2016 roku odejść od nauki ręcznego pisania, a dokładnie od uczenia pisma łączonego, w którym wszystkie litery w wyrazie są ze sobą scalone, na rzecz liter bardziej zbliżonych do drukowanych, łatwiejszych do napisania. Jednocześnie Finowie zdecydowali się położyć większy nacisk na naukę pisania na komputerze.

Czy to słuszna decyzja? Biorąc pod uwagę fakt, że klawiatury używamy dziś częściej niż papieru i ołówka, wydaje się, że tak. Jednak neurobiolodzy podkreślają, że pisanie ręczne ma, ogromny wpływ na mózg.

 

3 KORZYŚCI RĘCZNEGO PISANIA

Oto 3 korzyści ręcznego pisania:

 

  1. Ręczne pisanie przyśpiesza i aktywizuje myślenie

Pisanie ręką to dość złożona czynność umysłowa. Pisząc ręcznie ćwiczymy umiejętności potrzebne do rozwoju myślenia abstrakcyjnego, symbolicznego, ale także przyczynowo – skutkowego.

Jak to się dzieje? Gdy piszemy, musimy na bieżąco przetwarzać informacje. Nie jesteśmy w stanie zapisać wszystkiego, dlatego, żeby później móc skorzystać z notatek, muszą one zawierać sensowny skrót myśli, wykładu lub tekstu.

Virginia Berninger z University of Washington przeprowadziła badania z za pomocą funkcjonalnego rezonansu magnetycznego (fMRI). Zaobserwowała ona, że ręczne pisanie mocniej aktywuje rejony czołowej kory mózgowej, odpowiedzialne za pamięć i przyswajanie nowych informacji. W tym badaniu proszono uczniów drugiej, czwartej i szóstej klasy szkoły podstawowej o napisanie krótkich wypracowań ręcznie lub na komputerze. Następnie przeanalizowano je. Okazało się, że prace napisane ręcznie (papier i długopis) były bardziej kreatywne, a użyte w nich słownictwo bogatsze. Jak twierdzi Berninger, dzieje się tak dlatego, że w trakcie pisania ręcznego mózg jest bardziej aktywny.

  1. Ręczne pisanie poprawia zapamiętywanie i naukę nowych alfabetów

Pisanie jest bardzo złożonym procesem. Aby nad nim zapanować, koncentrujemy się znacznie bardziej niż przy mechanicznym notowaniu na komputerze. Zaś im bardziej się skupiamy, tym więcej zapamiętujemy informacji i nowych słów.

Informacje zanotowane za pomocą klawiatury zatrzymują się w głowie krócej niż te zapisane długopisem. Dowiodło tego badanie przeprowadzone przez Pam Mueller z Princeton University oraz Daniel’a Oppenheimer z University of California. Poprosili oni uczestników eksperymentów o wysłuchanie wykładu i wynotowanie z niego najważniejszych rzeczy w preferowany przez nich sposób. Potem oceniali notatki studentów oraz sprawdzali, co zapamiętali. Okazało się, że studenci piszący na komputerze zrobili bogatsze i bardziej szczegółowe notatki niż piszący ręcznie. Ale co ciekawe, osobom piszącym długopisem łatwiej było odtworzyć myśl przewodnią wykładu i jego najważniejsze konkluzje. Studenci z laptopami, mimo obszernych notatek, zapamiętali o wiele mniej.

Naukowcy tłumaczą te wyniki tym, że piszący ręcznie wynotowali tylko najważniejsze rzeczy i musieli na bieżąco myśleć o tym, co słyszą, i analizować te informacje. Dzięki temu mocniej zapadły im w pamięć. Właściciele laptopów z kolei przeważnie zapisywali wykład słowo w słowo. A takie bezmyślne kopiowanie nie sprzyja zapamiętywaniu.

Reasumując ręczne zapisywanie informacji pomaga nam w ich zapamiętaniu. Ale to nie wszystko. Spośród czterech modalności – ustnej, słuchowej, wizualnej i motorycznej – to właśnie ta ostatnia (motoryczna) ma największe znaczenie w procesie zapamiętywania. Dowiódł tego eksperyment, w którym poproszono uczestników, aby nauczyli się wymyślonego alfabetu mającego 20 nieistniejących liter. Na naukę mieli 6 tygodni. Część badanych uczyła się pisać litery ręcznie, a część na komputerze. Potem naukowcy sprawdzili efekty ich pracy. Okazało się, że osoby piszące ręcznie, lepiej zapamiętały nowy alfabet niż te, które pisały go na klawiaturze. Oznacza to, że im bardziej pobudzimy w mózgu obszary odpowiadające za wrażenia dotykowe, tym łatwiej nauczymy się czytać i pisać. Warto o tym pamiętać, jeśli przyjdzie nam kiedyś uczyć się języków obcych, które posiadają swoje alfabety, np. rosyjski, arabski czy koreański.

 

  1. Ręczne pisanie pomaga rozwinąć umiejętność czytania

Kiedy dziecko rozpoczyna naukę ręcznego pisania, przede wszystkim stymulowane są rejony mózgu odpowiedzialne za rozpoznawanie liter i łączenie ich w słowa. Dowiodły tego badania pod kierownictwem Anne Mangen. U osób używających długopisu o wiele intensywniej pracowały rejony mózgu odpowiadające za funkcje sensomotoryczne, czyli interpretację wrażeń dotykowych, ale też mocno aktywował się ośrodek odpowiedzialny za kształtowanie się mowy oraz łączenie liter w słowa, czyli sprawne czytanie i pisanie. Natomiast u osób piszących na klawiaturze aktywacja tego obszaru była znacznie słabsza. Zdaniem naukowców oznacza to, że ręczne pisanie pomaga w nauce rozpoznawania liter i płynnego czytania.

 

RĘCZNE PISANIE W DOBIE KOMPUTERÓW

Oczywiście nie oznacza to, że jestem zwolenniczką tylko i wyłącznie pisma ręcznego. W dzisiejszych czasach umiejętność pisania na klawiaturze jest niezwykle przydatna (jeśli nie niezbędna), dlatego idealnym przepisem na naukę pisania jest według mnie połączenie tych dwóch metod. Mając świadomość, że pisanie ręczne owocuje lepszym zapamiętywaniem, wybieraj je wtedy, kiedy robisz notatki z materiału, który musisz zapamiętać. Jeśli jednak piszesz artykuły warto skorzystać z możliwości, które dają edytory tekstu (przenoszenie fragmentu tekstu dowolnej długości i korygowanie go, przy jednoczesnym zachowaniu przejrzystości).

 

CO LUBISZ NAJBARDZIEJ W PISANIU RĘCZNYM?

Przeczytaj również

POKONAJ CYFROWE NIEWOLNICTWO: JAK OPRZEĆ SIĘ UROKO... Chyba wszyscy słyszeli o tym jak Facebook potrafi uzależniać i tym samym niszczyć naszą produktywność, poczucie własnej wartości, przyjaźnie i relacje...
KOMPLETNY PRZEWODNIK PO GETTING THINGS DONE Dożyłyśmy czasów, kiedy granice pomiędzy  sferami życia np. pracą i wypoczynkiem, coraz bardziej się rozmywają. Ile z nas z czystym sumieniem powie, ż...
STWÓRZ SWÓJ OSOBISTY SYSTEM PRODUKTYWNOŚCI       Ostatnie kilka lat mojego  życia spędziłam badając i wdrażając systemy pomagające zwiększyć produktywność. Wypróbowałam sy...
TIP OF THE MONTH: ZARZĄDZANIE PRZEZ SZWENDANIE Od lat powszechnie wiadomo, że siedzący tryb życia jest szkodliwy dla zdrowia. Najczęściej  powtarzane następstwa, to zwiększenie prawdopodobieństwa z...